Στα βιβλία από 1 μέχρι 4 των επών του Ομήρου
πρόκειται να δούμε την ιστορία να ξεδιπλώνεται σύμφωνα με την πλευρά του Τηλεμάχου. Θα μας παρασύρει
μέσα από διάφορες ανατροπές της πλοκής για να αρχίσει η ιστορία. Θα μάθουμε σχετικά με τον Οδυσσέα και το σπίτι
του στην Ιθάκη, σχετικά με την Πηνελόπη, κυρίως μέσα από τα μάτια του Τηλεμάχου.
Θα μάθουμε πως είναι να είσαι Έλληνας ήρωας μέσα από την παρουσίαση
του Τηλεμάχου, αλλά τα πιο πολλά από αυτά που ο Τηλέμαχος θα μας διδάξει σχετικά με τον
ηρωισμό από μια αρνητική πλευρά. Ο Τηλέμαχος είναι ένας νέος άνδρας και
δεν είναι ακόμη έτοιμος να περάσει το κατώφλι του ηρωικού ρόλου που θα δούμε εμείς να παίζει 
ο πατέρας του εκεί έξω στον κόσμο για την ενήλικη του ζωή. Ο Τηλέμαχος
είναι πραγματικά ένας νέος άνδρας. Είναι 20 χρονών. Ο πατέρας του
λείπει δέκα χρόνια πολεμώντας και δέκα χρόνια περιπλανώμενος.
Δεν έχει γυρίσει ακόμη. Έτσι αυτός είναι ένας νέος άνδρας. Και σίγουρα
με τα στάνταρντ των ημερών μας αυτό σημαίνει νεότητα. Τώρα για τους
Έλληνες για τα πράγματα η ηλικία των είκοσι ετών είναι αρκετά μεγάλη
για να αναληφθεί δράση. Στην πραγματικότητα, οι μεγάλοι Έλληνες πολεμιστές
που αναδείχθηκαν σε μεγάλους ήρωες ξεκίνησαν σε μια τέτοια ηλικία,
ή και νεότεροι. Ο Αχιλλέας ξεκίνησε να κατακτά ολόκληρες
εκτάσεις περιοχών σε αυτή την ηλικία. Τα είκοσι χρόνια είναι μια καλή ηλικία για να ξεκινήσεις
να κάνεις πράγματα, αλλά ο Τηλέμαχος δεν είναι σε αυτή τη θέση ακόμη. Τώρα όταν τον συναντάμε,
τον συναντάμε σε ανάπαυση. Είναι σε μια στάση ανάπαυσης. Κατά αυτόν τον τρόπο τον φανταζόμαστε σε
να είναι σε μια κατά κάποιον τρόπο εύθραυστη φόρμα. Αυτή είναι η αναπαράσταση του Δαυίδ μέσα από
την Αναγέννηση. Έχει πραγματικά συλλάβει αυτό που είχε ο Όμηρος στο
μυαλό του για την φιγούρα του Τηλεμάχου. Ένας νέος άνδρας όχι έτοιμος να αναλάβει δράση και
σε όντας σε μια  κατάσταση λήθαργου. Όταν συναντάμε τον Τηλέμαχο, αυτός είναι σε μια περίεργη κατάσταση. Ονειροπολεί. Έχουμε την Αθηνά να εμφανίζεται και να έρχεται 
σε επαφή μαζί του, είναι μεταμφιεσμένη, έρχεται σε επαφή μαζί του και τότε εμείς μεταβαίνουμε,
το κείμενο μπαίνει μέσα στο κεφάκι του Τηλεμάχου. Μπορεί σχεδόν να δει τον καταπληκτικό πατέρα του
εδώ με τα μάτια του μυαλού του. Μόνο να μπορούσαμε να πέσουμε ξαφνικά από τα σύννεφα
και να οδηγήσουμε όλους τους μνηστήρες προς μια μεριά μέσα από τους διαδρόμους. Έτσι ο Τηλέμαχος απλά 
περιμένει κάτι, σαν ένα θαύμα να συμβεί, σωστά; Λοιπόν, ξέρετε, οι πιθανότητες
είναι ο πατέρας του να μην πέσει από τα σύννεφα και να
τακτοποιήσει τα πράγματα. Περιμένει λοιπόν κάτι αδύνατο και δεν είναι
αυτό, κατά κάποιον τρόπο, φυσικό για έναν ήρωα να συμβεί. Τουναντίον, αν κάτι πάει στραβά και ένας ήρωας είναι εκεί γύρω. Ο ήρωας 
θα τακτοποιήσει τις υποθέσεις. Οι ήρωες παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους
και τακτοποιούν τα πράγματα. Ο Τηλέμαχος δεν είναι έτοιμος για αυτό. Το μόνο
που κάνει αντί αυτού είναι να κατηγορεί τους θεούς, να κατηγορεί την κατάσταση, να κατηγορεί τη μοίρα,
να κατηγορεί τους άλλους, αλλά πιο πολύ κατηγορεί τους θεούς. Ρίξτε μια ματιά τι κάνει στη σελίδα 85 αμέσως μόλις τον συναντάμε. Σελίδα 85
της μετάφρασης του Fagle. Κάποτε ήμασταν ένας πλούσιος οίκος τώρα οι θεοί έχουν
έχουν κατακλύσει τις τύχες μας με μια εκδίκηση. Οι θεοί έχουν εφεύρει και άλλες δυστυχίες για να με χτυπήσουν επίσης. Έτσι 
ο Τηλέμαχος κατηγορεί για το τι συμβαίνει τους θεούς. Λοιπόν, σίγουρα από αυτό μπορούμε να καταλάβουμε ότι οι 
Έλληνες είχαν μια ευρεία αντίληψη της θεϊκής παρέμβασης στην κόσμο.
Και είναι εντελώς λογικό για κάποιον να γυρίσει και να πει, ξέρετε,
οι θεοί φταίνε. Ελέγχουν τα πράγματα κατά κάποιον τρόπο, σωστά; Δείτε ένα άλλο παράδειγμα αυτού, σελίδες 88 και 89.
Ο Τηλέμαχος πετάγεται, σε μια στιγμή στη συζήτηση. Η Πηνελόπη μόλις έχει κατέβει κάτω, από τα δωμάτιά της, ακούει τον Φήμιο το βάρδο να τραγουδάει
ιστορίες επιστροφών μεγάλων ηρώων που έρχονται πίσω από την Τροία. Θυμηθείτε τι διαβάζουμε εδώ. Η Οδύσσεια του Ομήρου είναι η ίδια
μια από αυτές τις επιστροφές. Έτσι ο Φήμιος για μας, δρα μέσα στα πλαίσια της Οδύσσειας. Ένα είδος αναφοράς στην ίδια την Οδύσσεια σχετικά
με τις επιστροφές των μεγάλων ηρώων της Τροίας. Όταν η Πηνελόπη το ακούει αυτό, αισθάνεται λυπημένη, θέλει
να σταματήσει ο Φήμιος και λέει "ω σε παρακαλώ ποιητή σταμάτα, μην το κάνεις αυτό". Σε αυτό το
σημείο ο Τηλέμαχος επεμβαίνει και λέει " μητέρα δεν είναι δίκαιο, δεν θα έπρεπε να κατηγορείς τον Φήμιο
το βάρδο, διότι οι βάρδοι δεν φταίνε. Λέει, σελίδες 88 και 89, " Ο Δίας φταίει. 
Ασχολείται με τον κάθε ένα μεροκαματιάρη πάνω στη γη και του δίνει όποια
συμφορά θέλει". Κανονικά οι ήρωες δεν πετάγονται με τέτοιου είδους μοιρολατρικά σχόλια. Ναι, πραγματικά
είναι αλήθεια πως οι θεοί είναι απασχολημένοι, οι θεοί είναι δραστήριοι, οι θεοί είναι συνδεδεμένοι 
με τον κόσμο. Αλλά ουσιαστικά δεν κατηγορούν τους θεούς για
όλα τα πράγματα που συμβαίνουν στον κόσμο. Όταν αναφέρονται σε μια τέτοιου είδους άποψη των πραγμάτων, είναι διαφορετικό, κάτι άλλο
υπάρχει μέσα στο μυαλό ενός ήρωα. Και αν κάτι κακό συμβαίνει μπροστά 
στα μάτια του, ο ήρωας  δεν λέει, ω, δεν μπορώ να κάνω τίποτε και 
απλά κάνει πίσω και λέει, οι θεοί πρέπει να το ελέγχουν, και έτσι εγώ θα υποχωρήσω
αδύναμος, και θα αποσυρθώ. Δεν εκλαμβάνουν την θεϊκή παρέμβαση στον κόσμο
σαν ένα τρόπο να υποχωρούν και να απαλλάσσουν τους εαυτούς τους από κάθε δράση
που είναι υπεύθυνοι να αναλάβουν. Οι ήρωες πάντα πετάγονται και προσπαθούν
να αναλάβουν δράση με τον καλύτερο τρόπο που μπορούν. Υπάρχει ένα είδος διπλής αποφασιστικότητας που
ισχύει στον Ομηρικό κόσμο. Είναι ένα συγκεκριμένο είδος αποφασιστικότητας αν 
ο Δίας δηλώνει κάτι, ναι πραγματικά πρόκειται να συμβεί. Αν οι θεοί ανακατεύονται είναι πιο δυνατοί από ότι εμάς τους θνητούς, έτσι κατά 
κάποιον τρόπο κάνουν τα πράγματα να συμβούν, αλλά αυτή η αποφασιστικότητα δεν είναι
είδος μοιρολατρίας. Τουλάχιστον στο μυαλό των ηρώων. Η μοιρολατρία
είναι μια συζήτηση των αδύναμων και σε αυτή την περίπτωση ο Τηλέμαχος
εκφράζει αυτή την αδυναμία. Καθώς αυτό που κάνει ο ήρωας είναι να βγαίνει και 
να λέει, ναι, σπουδαία πράγματα γίνονται από τους θεούς, και τώρα, θεοί, χρησιμοποιήστε τα χέρια μου σαν μέσο
να εκτελέσετε το θέλημα σας και τη μοίρα των όσων πρόκειται να συμβούν. Οι ήρωες 
συμπεραίνουν πως είναι δυνατά γρανάζια στη μηχανή της μοίρας. Και τα χέρια τους 
είναι αυτά που θα φέρουν το γραφτό από τη μοίρα αποτέλεσμα εις πέρας.
Πρέπει να εμπλέκονται. Πρέπει να εμπλέκονται. Όσο πιο
πολύ εμπλέκονται τόσο πιο ηρωικό είναι. Όσο πιο λίγο εμπλέκονται τόσο λιγότερο ηρωικό είναι.
Έτσι, ο Τηλέμαχος μας δίνει μια πλευρά, τη λιγότερο ηρωική έκδοση αυτής εδώ. Θαρρείς και 
χρειαζόμασταν περισσότερες αποδείξεις για αυτό, θα δούμε πολλά παραδείγματα όταν φτάσουμε
στον Οδυσσέα, δρώντας αυτός με αυτόν τον τρόπο. Αλλά ρίξτε μια ματιά στην αρχή του έπους σελίδα 78 της μετάφρασης του Fagle. Μέσα στις πρώτες 100 γραμμές, ο Δίας ο ίδιος επεμβαίνει
πάνω στο συγκεκριμένο θέμα και λέει, πόσο αναίσχυντα αυτοί οι 
θνητοί μιλάνε για τους θεούς. Μόνο από εμάς λένε πως προέρχονται
όλες οι δυστυχίες τους. Ναι, αλλά αυτοί οι ίδιοι, με τους δικούς τους
απερίσκεπτους τρόπους, επιδεινώνουν τα βάσανα τους 
πέρα από το κανονικό. Έτσι ο Δίας λέει, εσείς ανθρώπινα όντα. Σίγουρα,
εμείς έχουμε εξουσία για όλα, τα διαχειριζόμαστε. Αλλά και εσείς πρέπει
να πάψετε να είστε απερίσκεπτοι. Και πρέπει να αρχίστε να καταπιάνεστε και 
να τακτοποιείτε τις υποθέσεις σας. Μην κάθεστε άπραγοι και κατηγορείτε εμάς
για όλα τα κακά πράγματα που συμβαίνουν. Τώρα, όταν ο Τηλέμαχος χρειάζεται να κάνει αυτή τη στροφή
από το άτομο που αράζει και αφήνει άσχημα πράγματα να συμβαίνουν, 
και αισθάνεται άσχημα για τον εαυτό του. Στο είδος του ατόμου όπως ο Οδυσσέας, που αναλαμβάνει
δράση και φέρει εις πέρας τα πράγματα. Θα χρειαστεί κάποια καθοδήγηση. Θα χρειαστεί λίγη βοήθεια. Η βοήθεια που
ο Τηλέμαχος θα λάβει πρόκειται να έρθει από αυτή τη φιγούρα της Αθηνάς,
μεταμφιεσμένη συνήθως ως Μέντορας. Όταν αυτή, το ηλικιωμένο πρόσωπο 
βοηθάει τον Τηλέμαχο. Θα την δείτε για πρώτη φορά στο Βιβλίο Ι, 
να είναι στην πραγματικότητα με τη μορφή του Μέντη, μιας άλλης γεροντότερης
φιγούρας που εμφανίζεται, αλλά τυπικά σαν Μέντορας. Και για μερικούς από
εσάς εκεί έξω που λέτε, ένα λεπτό, έχει αυτό να κάνει
με την Αγγλική λέξη "mentor", από την οποία παίρνουμε το ουσιαστικό και
το ρήμα, καθοδηγώ, συμβουλεύω. Ναι, πραγματικά, αυτό είναι. Η Αγγλική λέξη
βγαίνει κατευθείαν από το Ελληνικό κύριο όνομα και γίνεται η περίφημη
λέξη, ακόμη και στη σύγχρονη γλώσσα. Έτσι, η Αθηνά, με αυτή
τη μεταμφίεση σαν μέντορας, καθοδηγεί τον Τηλέμαχο και τον φέρνει σε ένα είδος ταξιδιού κυριολεκτικά και μεταφορικά
για να καταφέρει να ωριμάσει. Αυτό το είδος της παλινδρόμησης αρχίζει να γίνεται
στο Βιβλίο Ι καθώς η Αθηνά εμφανίζεται και αρχίζει να βοηθάει το νέο μας. Ο Τηλέμαχος
και αυτή μαζί του δείχνει τα πράγματα που χρειάζεται να κάνει
για να αποκτήσει εκείνες τις νέες δυνατότητες. Να αποκτήσει νέα προοπτική. Στην πραγματικότητα να ωριμάσει. Θα δούμε
τα ταξίδια του Τηλεμάχου στο επόμενο μας βιβλίο αλλά κλείνοντας
ας δούμε ένα παράδειγμα του παλιού Τηλεμάχου, του αρχικού Τηλεμάχου. 
Όπως αυτός εμφανίζεται στο Βιβλίο Ι τον βλέπουμε να λυπάται τον 
εαυτό του και να ονειροπολεί. Η Αθηνά έρχεται και τον παρακινεί, αλλά και τον
βοηθάει, ωθώντας τον στο να αναλάβει δράση. Έτσι στο κλείσιμο
του Βιβλίου Ι αυτός αποφασίζει να συγκαλέσει συνέλευση. Ξεκινώντας
το Βιβλίο Ι Ι την συγκαλεί τη συνέλευση. Όταν το κάνει
το αποτέλεσμα είναι τραγικό. Μαζεύει όλους τους ανθρώπους και λέει " Ω εσείς
μνηστήρες, είμαι μέχρι εδώ μαζί σας ". Και χειρονομεί και θυμώνει και εκρήγνυται και λέει πως όλο αυτό πρέπει να σταματήσει. Σε αυτό το σημείο, αυτό που συμβαίνει, η αντίδραση
του στο πλήθος των ανθρώπων που τον ενοχλούν, αυτοί λοιπόν τον λυπούνται. Τον χτυπάνε απαλά στο κεφάλι και λένε, α, λυπόμαστε
Τηλέμαχε εμείς, ξέρεις, τρώγαμε στο σπίτι σου και βλέπω πως
αυτό σε θλίβει αλλά πραγματικά μην κατηγορείς εμάς θα έπρεπε να κατηγορείς τη μητέρα σου.
Έτσι ρίχνουν το φταίξιμο αλλού και μιλούν σαν να υπάρχει κάτι αφηρημένο που πληγώνει τον Τηλέμαχο. Δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη και σίγουρα δεν
υπολογίζουν του Τηλεμάχου την απόπειρα να τους εμπλέξει. 
Έτσι ο Τηλέμαχος δεν είναι ακόμη έτοιμος. Κάνει το σωστό καλώντας την σύναξη, αλλά
δεν έχει ακόμη το ανάλογο εκτόπισμα. Μέσα στην κοινωνία
του για να αναλάβει το θέμα. Κρίμα να μη γίνεται αυτό που θέλεις όταν
βγαίνεις έξω και ανακοινώνεις σε ένα μάτσο ανθρώπων μια συνωμοσία. Αντί αυτού, ψάχνεις
για κάτι άλλο. Θα δούμε αυτό το κάτι άλλο να βγαίνει στους μνηστήρες, αλλά θα μας π'άρει
κάποια βιβλία πριν να φτάσουμε εκεί. Άπαξ και φτάσουμε, οι καημένοι οι
μνηστήρες, θα αρχίσουμε να τους λυπόμαστε λίγο αυτούς
αντί για τον Τηλέμαχο. Κατόπιν θα δούμε τον Τηλέμαχο να ξεκινάει για το ταξίδι του. Θα μιλήσουμε για αυτό στην επόμενη μας διάλεξη.